Is een ISBN nog van belang en zo nee waarom wel?

Je kunt je afvragen of een boek nog wel een ISBN (Internationaal Standaard Boek Nummer) nodig heeft. Tegenwoordig kun je immers gewoon op titel zoeken, of je nou als consument zoekt bij Google of als boekhandelaar bij CB online. Probeer het maar eens, zoek voor de grap eens naar de titel Morgenrood (de nummer 1 van de  boeken top 10 van deze week) en kijk naar het resultaat. In het ISBN bestand vind je 18 titels met Morgenrood (van verschillende auteurs), in de TitelBank 51 en bij Google ongeveer 125.000. Doe nu hetzelfde met het ISBN van dit boek (9789047510529) en je ziet het verschil. Zowel ISBN bestand als TitelBank geven maar 1 resultaat en bij Google is het aantal teruggebracht tot 1470. Dit laatste aantal is eenvoudig te verklaren, alle online boekwinkels voeren deze titel en verder zul je bibliotheken tegenkomen, aankondigingen, recensies, vergelijkingssites en nog wat ongeregeld goed.  

Het mag duidelijk zijn dat een ISBN in de eerste plaats dient om een boek eenduidig te identificeren. Waarom is dat van belang en voor wie is het eventueel van belang? Het waarom is in het voorgaande al aan de orde geweest maar er is nog een goede reden, namelijk dat een ISBN tevens een artikelnummer is. En zoals er bij meer artikelen verschillende uitvoeringen kunnen bestaan, met verschillende  karakteristieken en prijzen, is dat bij boeken ook het geval. Van het boek uit bovenstaand voorbeeld bestaat toevallig maar een uitvoering, namelijk de paperback, maar het valt niet uit te sluiten dat er later nog een gebonden uitgave van gaat verschijnen, een e-boek of een luisterboek. En iedere uitvoering heeft zijn eigen bestelnummer zodat de klant geen luisterboek krijgt opgestuurd als hij een paperback bestelt. Dat lijkt mij in ieder geval zowel in het belang van de consument als van de leverancier, wie dat ook is. Want de tijd dat de aanschaf van een boek vanzelf leidde tot een gang naar de boekwinkel ligt achter ons. De tijd dat een auteur automatisch bij een uitgever terecht kwam (of niet tot publicatie kon komen) trouwens ook.  

Voor uitgevers en boekhandelaren is ISBN een vanzelfsprekendheid, maar hoe zit het met de andere partijen in de markt (en wie zijn dat eigenlijk)? Om met het laatste te beginnen, het is inmiddels geen geheim meer dat er, alleen al in het Nederlandse taalgebied, ongeveer een miljoen mensen rondloopt met publicatieplannen. Als we weten dat van alle aan de reguliere uitgeverijen aangeboden manuscripten nog geen 2% ook daadwerkelijk wordt uitgegeven, dan zal duidelijk zijn dat de overige 98% zijn weg buiten de gebaande paden gaat zoeken. Dat kan zijn uitgeven in eigen beheer, dus alles zelf doen, eventueel met inschakeling van al dan niet professionele hulp, of de zaak helemaal uitbesteden aan gespecialiseerde publication providers. Uiteindelijk zal een groot deel van die manuscripten dus toch op de een of andere manier verschijnen, is het niet als traditioneel op papier gedrukt d-boek (“dode bomen”) dan wel als POD (“published/printed on demand”) of e-boek. En al deze uitgaven behoren een ISBN te hebben, anders telt het boek niet mee als zodanig.  

Biedt een ISBN garantie op succes, met andere woorden wordt een boek er beter door verkocht? Waarschijnlijk wel maar garantie is er natuurlijk niet. Het zal wel beter gevonden kunnen worden, alleen al omdat het op verschillende plaatsen wordt geregistreerd. Zoals al eerder aangegeven komt de titel met het ISBN in het ISBN bestand te staan en daarmee automatisch in de TitelBank. Daarmee weet de boekhandelaar wie de uitgever is en kan hij het boek bij de uitgever bestellen als een klant daarom vraagt. Of dat ook gebeurt is een tweede, vaak krijgt een klant in zo’n geval te horen dat het boek niet leverbaar is. Formeel is dit onjuist maar er valt weinig tegen te doen. Wat helpt is om de titel (en het ISBN!) op zoveel mogelijk plekken op internet te plaatsen. Een goede tip is het DirectBoek netwerk waar ieder boek met een ISBN gratis kan worden aangemeld. Het voordeel hiervan is dat je een directe link kunt toevoegen naar de webpagina waar het boek kan worden besteld (daar moet je dus wel even voor zorgen, maar dat lijkt me nogal logisch). Nog vragen? Ga naar het contactformulier.